نظر پنجم:
جناب استاد خلیل خطیب رهبر:
این بیت را اینگونه نقل کرده‌اند:
* تو خود وصال دگر بودی ای نسیم وصال خطا نگر که دل امّید در وفای تو بست *
ودر توضیحات فرموده‌اند:
در جامع نسخ دیوان حافظ تألیف مسعود فرزاد حیات دگر بجای وصال دگر آمده که مناسب‌تر به نظر می‌رسد-معنی بیت: ای بوی خوش وصل که به همراه نسیم آمدی جانی تازه بودی، اینک اندیشه ناصواب مرا ببین که دل بر وفا داری تو استوار کردم که نمیپائی و زودگذری.
دیوان غزلیات خواجه حافظ شیرازی صفحه 47 و 48
تصور بنده:
(استادی میفرمود تا پنج هزار صفحه در مورد مطلبی مطالعه نکرده‌ای در مورد آن نظر نده، چون استفاده از کلمه "نظر" شأن خاصی دارد.)
تصور حقیر این است که صورت درست این بیت همان است که اساتید گرامی پژمان بختیاری، مسعود فرزاد، ناتل خانلری و خلیل خطیب رهبر فرموده‌اند:
تو خود حیات دگر بودی ای نسیم وصال خطا نگر که دل امّید در وفای تو بست
البته نظر اساتید گرامی بهروز ثروتیان، سلیم نیساری و زریاب خوئی که به جای کلمه "نسیم" کلمه "زمان" قرار داده‌اند را هم نمی‌توان به راحتی رد کرد. دلیل بنده برای این مطلب این است که
اولاً بسیاری از نسخه‌های قرن نهم این نظر را تأیید می‌کنند
ثانیأ همانطور که استاد سلیم نیساری در کتابشان اشاره نموده‌اند امکانش بسیار کم است که باوجود اینهمه لغات زیبا و موزون افتاده فارسی شخصی همانند خواجه حافظ یک کلمه - وصال - را در یک مصراع آن هم به این شکل - تو خود وصال دگر بودی ای نسیم وصال - دوبار بگنجاند.
ثالثاً وقتی به این شکل بیت را بیاوریم معنی بسیار سر راست‌تر و قابل درک‌تر و نزدیک‌تر به طریق سخن خواجه حافظ به نظر می‌رسد.
رابعاً گفتن نسیم وصال هم موزون‌تر و مطبوع‌تر است و هم خطای دل بستن به نسیم وصال بسیار بزرگ‌تر از خطای دل بستن به زمان وصال است چون قاعتاً نسیم بسیار زودگذرتر است و هم اینکه در شعر امثال شیخ و خواجه شیراز دسترسی به نسیم وصال نیز به صورت یک رویای شیرین صحبت می‌شود چه برسد به خود وصال.
"والسلام علیکم و رحمه الله"
